แผงโซลาร์ TOPCon HJT ต่างกันอย่างไร เลือกแบบไหนดี
แผงโซลาร์ TOPCon และ HJT คือเทคโนโลยีเซลล์รุ่นใหม่ที่พัฒนาต่อยอดจาก Mono PERC โดย TOPCon เน้นความคุ้มค่าเพราะต้นทุนใกล้เคียงแผงทั่วไปแต่ประสิทธิภาพสูงขึ้น ส่วน HJT ให้ประสิทธิภาพสูงสุดและทนความร้อนได้ดีกว่า ทว่าราคาต่อแผงก็สูงตามไปด้วย สำหรับบ้านและโรงงานส่วนใหญ่ที่งบจำกัด TOPCon มักตอบโจทย์ที่สุด ส่วน HJT เหมาะกับพื้นที่จำกัดหรืองานที่ต้องการรีดกำลังไฟต่อตารางเมตรให้มากที่สุด ในฐานะทีมรับติดตั้งโซล่าเซลล์ เรามักเจอคำถามนี้เวลาลูกค้าเปรียบเทียบสเปกแผงก่อนตัดสินใจ บทความนี้เราจึงสรุปความต่างให้เข้าใจง่ายก่อนเลือกซื้อ
สารบัญบทความ
- สรุปประเด็นสำคัญ
- วิวัฒนาการเทคโนโลยีเซลล์ จาก PERC สู่ TOPCon และ HJT
- แผง TOPCon คืออะไร มีจุดเด่นตรงไหน
- แผง HJT คืออะไร มีจุดเด่นตรงไหน
- ตารางเปรียบเทียบ TOPCon กับ HJT
- บ้านหรือโรงงานควรเลือกแบบไหน
- คำถามที่พบบ่อย
- สรุป
สรุปประเด็นสำคัญ
- Mono PERC เป็นเทคโนโลยีมาตรฐานที่ใช้กันแพร่หลาย ราคาถูกที่สุด แต่ประสิทธิภาพเริ่มตามหลังเทคโนโลยีใหม่
- TOPCon เพิ่มชั้นออกไซด์บางที่ด้านหลังเซลล์ ช่วยลดการสูญเสียพลังงาน ประสิทธิภาพราว 22 ถึง 23% โดยประมาณ ต้นทุนเพิ่มขึ้นเล็กน้อยจาก PERC
- HJT ผสมเซลล์ผลึกเดี่ยวกับฟิล์มบาง ให้ประสิทธิภาพราว 23 ถึง 24% โดยประมาณ และทนความร้อนได้ดีที่สุด แต่ราคาสูงกว่า
- แผงที่ทนความร้อนดีกว่า (ค่าสัมประสิทธิ์อุณหภูมิต่ำ) จะจ่ายไฟได้มากกว่าในสภาพอากาศร้อนแบบเมืองไทย
- บ้านทั่วไปที่เน้นคุ้มทุนควรมอง TOPCon ก่อน ส่วนงานที่พื้นที่หลังคาจำกัดหรือต้องการกำลังไฟสูงสุดจึงพิจารณา HJT
วิวัฒนาการเทคโนโลยีเซลล์ จาก PERC สู่ TOPCon และ HJT
ก่อนจะเทียบสองเทคโนโลยีใหม่ ควรเข้าใจภาพรวมก่อนว่าแต่ละแบบต่างกันตรงไหน เพราะทั้งหมดพัฒนาต่อเนื่องกันมา
Mono PERC (Passivated Emitter and Rear Cell) คือมาตรฐานที่ครองตลาดมาหลายปี จุดเด่นคือเพิ่มชั้นสะท้อนแสงด้านหลังเซลล์ ทำให้แสงที่ทะลุผ่านถูกสะท้อนกลับมาใช้ใหม่ ประสิทธิภาพจึงดีขึ้นจากแผงรุ่นเก่า ข้อดีหลักคือราคาถูกและหาซื้อง่าย แต่ประสิทธิภาพเริ่มชนเพดานและถูกเทคโนโลยีรุ่นใหม่แซงหน้า
TOPCon (Tunnel Oxide Passivated Contact) เป็นก้าวถัดมาจาก PERC โดยเพิ่มชั้นออกไซด์บางระดับนาโนคั่นระหว่างเซลล์กับขั้วสัมผัสด้านหลัง ชั้นนี้ช่วยลดการสูญเสียอิเล็กตรอนบริเวณรอยต่อ ทำให้เก็บเกี่ยวพลังงานได้มากขึ้น ที่น่าสนใจคือสายการผลิต TOPCon ต่อยอดจากไลน์ PERC เดิมได้ ต้นทุนจึงไม่กระโดดมาก
HJT (Heterojunction Technology) ใช้แนวคิดต่างออกไป คือนำผลึกซิลิคอนมาประกบกับชั้นฟิล์มบางอสัณฐาน (amorphous silicon) เกิดเป็นรอยต่อแบบ heterojunction ที่ลดการสูญเสียพลังงานได้ดีมาก โครงสร้างแบบสมมาตรสองด้านยังช่วยให้รับแสงสะท้อนจากด้านหลังได้ดี จึงให้ประสิทธิภาพสูงสุดในกลุ่มนี้
แผง TOPCon คืออะไร มีจุดเด่นตรงไหน
แผง TOPCon โดดเด่นเรื่องความสมดุลระหว่างราคากับประสิทธิภาพ เมื่อเทียบกับ PERC มันให้กำลังไฟต่อแผงมากกว่าในขนาดใกล้เคียงกัน ทำให้ติดตั้งจำนวนแผงเท่าเดิมแต่ได้พลังงานมากขึ้น
จุดเด่นสำคัญมีดังนี้
- ประสิทธิภาพสูงขึ้นจาก PERC อยู่ที่ราว 22 ถึง 23% โดยประมาณ ถือว่าคุ้มค่ากับส่วนต่างราคาที่เพิ่มมานิดเดียว
- ค่าสัมประสิทธิ์อุณหภูมิดีกว่า PERC เมื่อแผงร้อนขึ้น กำลังไฟจะลดลงน้อยกว่า เหมาะกับหลังคาบ้านไทยที่โดนแดดจัดเกือบทั้งปี
- การเสื่อมสภาพช่วงปีแรกต่ำ ทำให้กำลังไฟในระยะยาวใกล้เคียงค่าที่ระบุไว้บนสเปก
- เป็นแบบ Bifacial ได้ง่าย รับแสงสะท้อนจากพื้นด้านหลังมาเสริมได้ เหมาะกับงานติดตั้งบนพื้นหรือหลังคาสีอ่อน
TOPCon จึงกลายเป็นตัวเลือกกระแสหลักที่ผู้ผลิตหลายรายผลักดัน และเป็นรุ่นที่ช่างของเราแนะนำบ่อยสำหรับงานบ้านที่ต้องการคืนทุนเร็ว
แผง HJT คืออะไร มีจุดเด่นตรงไหน
แผง HJT คือทางเลือกระดับบนสำหรับคนที่ต้องการรีดประสิทธิภาพให้สูงสุด โครงสร้างที่ผสมผลึกซิลิคอนกับฟิล์มบางทำให้เซลล์แปลงแสงเป็นไฟฟ้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ และยังทำงานได้ดีแม้ในวันที่แสงไม่จัด
จุดเด่นที่ทำให้ HJT น่าสนใจ
- ประสิทธิภาพสูงสุดในกลุ่มนี้ อยู่ที่ราว 23 ถึง 24% โดยประมาณ ผลิตไฟต่อพื้นที่ได้มากกว่า จึงเหมาะกับหลังคาที่มีพื้นที่จำกัด
- ค่าสัมประสิทธิ์อุณหภูมิต่ำที่สุด ทนความร้อนได้ดีเยี่ยม กำลังไฟตกน้อยเมื่ออากาศร้อน ซึ่งเป็นข้อได้เปรียบชัดเจนในเมืองไทย
- การเสื่อมสภาพต่อปีต่ำมาก อายุการใช้งานที่ยังจ่ายไฟได้ดีจึงยาวนาน
- รับแสงสองด้านได้ดีตามธรรมชาติ เพราะโครงสร้างเซลล์เป็นแบบสมมาตร
ข้อควรพิจารณาคือราคาต่อแผงสูงกว่า TOPCon พอสมควร เพราะกระบวนการผลิตซับซ้อนและใช้วัสดุที่ต้นทุนสูง คนที่เลือก HJT จึงมักเป็นงานที่ให้คุณค่ากับประสิทธิภาพและพื้นที่มากกว่าการประหยัดงบ
ตารางเปรียบเทียบ TOPCon กับ HJT
ตารางด้านล่างสรุปความต่างหลักแบบเห็นภาพ ตัวเลขทั้งหมดเป็นค่าโดยประมาณจากสเปกทั่วไปในตลาด ซึ่งอาจต่างกันตามยี่ห้อและรุ่น
| หัวข้อเปรียบเทียบ | Mono PERC | TOPCon | HJT |
|---|---|---|---|
| ประสิทธิภาพ (โดยประมาณ) | 20-21% | 22-23% | 23-24% |
| ค่าสัมประสิทธิ์อุณหภูมิ | ปานกลาง | ดี | ดีที่สุด |
| การเสื่อมปีแรก (โดยประมาณ) | ราว 2% | ราว 1% | ราว 1% |
| การรับประกันประสิทธิภาพ | ราว 25 ปี | ราว 25-30 ปี | ราว 30 ปี |
| ราคาต่อแผง (โดยประมาณ) | ต่ำสุด | ปานกลาง | สูงสุด |
| ความคุ้มค่าต่องบลงทุน | ดี | ดีมาก | ดีในงานเฉพาะทาง |
จะเห็นว่า TOPCon กับ HJT ต่างก็เหนือกว่า PERC ในเกือบทุกด้าน ความต่างที่แท้จริงจึงอยู่ที่การชั่งน้ำหนักระหว่างราคาที่จ่ายเพิ่มกับประสิทธิภาพที่ได้กลับมา
บ้านหรือโรงงานควรเลือกแบบไหน
คำตอบขึ้นอยู่กับเป้าหมายและข้อจำกัดของหน้างานเป็นหลัก ไม่มีแผงแบบไหนที่ดีที่สุดในทุกสถานการณ์
เลือก TOPCon เมื่อ ต้องการความคุ้มค่าและคืนทุนเร็ว หลังคายังมีพื้นที่เหลือพอให้เพิ่มจำนวนแผงได้ งบลงทุนเป็นปัจจัยสำคัญ กรณีนี้ครอบคลุมบ้านพักอาศัยและโรงงานขนาดกลางส่วนใหญ่ เพราะได้ประสิทธิภาพที่ดีขึ้นชัดโดยจ่ายเพิ่มไม่มาก
เลือก HJT เมื่อ พื้นที่หลังคาจำกัดแต่ต้องการกำลังผลิตสูง อยากรีดพลังงานต่อตารางเมตรให้มากที่สุด หรือหน้างานเจออากาศร้อนจัดต่อเนื่องจนอยากได้แผงที่กำลังไฟตกน้อย งานลักษณะนี้การจ่ายเพิ่มเพื่อ HJT จะคุ้มในระยะยาว
ก่อนตัดสินใจ วิศวกรของเราจะประเมินขนาดพื้นที่ ทิศทางและองศาหลังคา ปริมาณการใช้ไฟ และงบประมาณ แล้วคำนวณจุดคุ้มทุนของแต่ละทางเลือกให้เห็นตัวเลขจริง เพราะแผงประสิทธิภาพสูงไม่ได้แปลว่าคุ้มเสมอไปหากพื้นที่ยังเหลือให้ขยายได้
คำถามที่พบบ่อย
TOPCon กับ HJT อันไหนคุ้มกว่าสำหรับบ้าน สำหรับบ้านทั่วไปที่หลังคายังมีพื้นที่เหลือ TOPCon มักคุ้มกว่า เพราะราคาต่อแผงถูกกว่าแต่ประสิทธิภาพต่างจาก HJT ไม่มาก จุดคุ้มทุนจึงมาถึงเร็วกว่า ส่วน HJT จะเริ่มคุ้มก็ต่อเมื่อพื้นที่จำกัดจนต้องรีดกำลังไฟต่อแผงให้สูงสุด
แผง HJT ทนความร้อนได้ดีกว่าจริงไหม จริง HJT มีค่าสัมประสิทธิ์อุณหภูมิต่ำที่สุดในกลุ่มนี้ หมายความว่าเมื่อแผงร้อนขึ้น กำลังไฟจะลดลงน้อยกว่าเทคโนโลยีอื่น จึงได้เปรียบในสภาพอากาศร้อนแบบเมืองไทย แม้ TOPCon ก็ทนความร้อนดีกว่า PERC เช่นกัน
ทั้งสองแบบใช้กับอินเวอร์เตอร์ตัวเดิมได้ไหม ส่วนใหญ่ใช้ได้ เพราะทั้ง TOPCon และ HJT ยังเป็นแผงผลึกซิลิคอนที่ให้แรงดันและกระแสในช่วงมาตรฐาน แต่ควรให้ช่างตรวจสเปกแรงดันและกระแสของแผงให้เข้ากับพิกัดอินเวอร์เตอร์ก่อนติดตั้งทุกครั้ง
ยังควรพิจารณาแผง Mono PERC อยู่ไหม ยังพอได้หากงบจำกัดมากและต้องการประหยัดที่สุด แต่แนวโน้มตลาดกำลังเปลี่ยนไปหา TOPCon เพราะส่วนต่างราคาแคบลงเรื่อย ๆ ขณะที่ประสิทธิภาพและการรับประกันดีกว่า จึงคุ้มค่าในระยะยาวมากกว่า
สรุป
แผงโซลาร์ TOPCon และ HJT ต่างก็เป็นเทคโนโลยีเซลล์รุ่นใหม่ที่เหนือกว่า Mono PERC โดย TOPCon เด่นเรื่องความคุ้มค่าและเหมาะกับงานส่วนใหญ่ ส่วน HJT เด่นเรื่องประสิทธิภาพสูงสุดและทนความร้อน เหมาะกับพื้นที่จำกัดหรือความต้องการกำลังไฟสูง ทางเลือกที่ดีที่สุดจึงขึ้นอยู่กับพื้นที่หลังคา งบประมาณ และเป้าหมายการใช้ไฟของแต่ละหน้างาน หากอยากได้คำแนะนำที่ตรงกับบ้านหรือโรงงานของคุณ ทีม CR Solar พร้อมให้วิศวกรช่วยประเมินและออกแบบระบบ ติดตั้งโซล่าเซลล์ ให้เห็นจุดคุ้มทุนก่อนตัดสินใจจริง